تسبیح بمعنی سبحان الله گفتناست چون تکبیر که الله اکبر و تحمید الحمدالله گفتن است. و آنچه حالا به تسبیحمشهور شده سِبحه (به کسر سین) است که منظور از آن مهرههاییست که عدد تسبیح بآن شمارند واستعمال کلمه تسبیح که به معنی مهره های به رشته کشیده می باشد و برای شمارش عددتسبیحات و تحمیدات و تکبیرات به کار می رئد از غلطهای مصطلح فارسی به حساب می آیدکه در اثر کثرت استعمال عموم و مخصوصاً فصحاء عرب و ایرانی، استعمال آن به معنیسبحه مجاز گشته است.داستان پیدایش تسبیح وسابقه تاریخی آن
قطع نظر از اینکه تسبیح را بشر اولیه بصورت طوق و به منظور زینت از مهره هایمختلف بکار می برده، بطور کلی تسبیح از دوران مسیحیت پیدا شده و مسیحیان تسبیح هایطویلی را که از انتهای آن صلیب می آویختند به گردن می آویختند.
استفاده تسبیح درابتدا حکم زینت را داشته و برای جنس دانه های این تسبیح از همه چیز استفاده میکرده اند که اغلب آنها شیشه ای بوده بعدها کشیش های نستورین که در شرق می زیستنداز آن برای ذکر اوراد استفاده کردند و بعضی از کاتولیک ها نیز بهمین منظور آنرابکار میبردند. اما پرتستانها هیچوقت بدین شکل از تسبیح استفاده نکردند و حتیاستعمال آنرا بدان منظور منفور می دانند زیرا می گویند در کتاب خدا راجع بآن اشارهاینرفته و بطور کلی کسانی را که از تسبیح به منظور دینی استفاده می کردند تقبیح کردهو به اوهام پرستی و خرافات متهم کرده اند. زیرا بر این عقیده اند که عیسی تقلید واوهام پرستی را منع می کند و استعمال تسبیح و امثالهم را از احکام مردم حساب میکند نه از احکام خدا. «آنگاه که کاتبان و فریسیان اورشلیم نزد عیسی آمده گفتند،چرا شاگردان تو از تقلید مشایخ تجاوز می نمایند، او در جواب گفت، شما نیز به تقلیدخویش از حکم خدا چرا تجاوز می کنید سپس عبادت را عبث می کنند زیرا که احکام مردمرا به منزله ی فرائض تعلیم میدهند.» (انجیل متی باب 15) . شکی نیست که تسبیح از مسیحیت به اسلامیت رسوخ کرده و چون اسلام اصولاً درشرق پیشرفته و نستورین های شرقی از تسبیح به منظورهای دینی استفاده می کردند، لذااین فکر پیدا میشود که مسلمانان از کشیش های نستورین در استعمال تسبیح به منظورهایدینی اقتباس و تقلید نموده اند، و پیدایش آن در اسلام داستانی دارد که نزدیک بهافسانه است. معروفست که حضرت پیغمبر (ص) بدخترش حضرت زهرا (س) فرمود که در اتمام هرنماز سی و چهار بار سبحان الله گفتن صوابی بزرگ خواهد داشت، و حضرت زهرا (س) برای اینمنظور نخی سبز رنگ (گویا به همین علت است که انتخاب نخ سبز رنگ را برای تسبیح نمازمستحب می دانند) را سی و چهار بار گره زد و از آن برای حساب و شمارش سبحان اللهگفتن در اتمام هر نماز استفاده می نموده اند. بعدها نیز از خاک قبر حضرت حمزه دانههای درست کردند تا تسبیح به صورت تبرک و به شکل امروزی در آمد. گرچه گفته فوق تقریباًبعید به نظر می رسد ولی امکان حقیقی بودن داستان فوق را می توان به دلیل زیر بیانداشت.
تسبیح در اسلام از زمان پیغمبر (ص) پیدا شده و از بدوپیدایش اسلام تسبیح به منظور دینی به کار رفت تا اینکه کم کم به صورت تفننی فعلیدر آمد. در مورد سابقه تاریخی پیدایش تسبیح، یک نوع دانه های تسبیح شیشه ای است کهدر حفاریهای مثل باستان پیدا شده و مربوط به 4000 سال پیش می باشد.
موضوعات مرتبط: آرشیو
برچسب ها: